W oczyszczalni ścieków powstaje około 65 tysięcy m3 biogazu na miesiąc. W okresie zimowym biogazu wytwarza się jeszcze więcej. Teraz część biogazu jest wykorzystywana na miejscu w kotłowniach do produkcji ciepła celem ogrzewania pomieszczeń administracyjno – socjalnych na terenie oczyszczalni, ale także do podgrzewania osadu w procesie fermentacji.
Biogaz wykorzystywany jest w około 40%. Pozostała cześć magazynowana jest w specjalnym zbiorniku o pojemności 1 tysiąca metrów sześciennych i spalana w tzw. pochodni.
„W obecnej chwili nie jesteśmy w stanie zagospodarować tego nadmiaru biogazu dla celów technologicznych i CO. Jest nadwyżka, która regularnie spalana jest na tzw. pochodni. W okresie zimowym jest większe wykorzystanie biogazu, bo zużywany jest na cele CO ( ogrzewanie pomieszczeń). Pochodnia biogazu odpalana jest automatycznie co kilka godzin, gdy tylko zmagazynowana zostanie odpowiednia jego ilość.” – mówi Jan Durlak, kierownik Działu Energetyka i Automatyka w spółce Wodkan SA.
Stąd pomysł na zagospodarowanie nadmiaru biogazu i wytwarzanie z niego w kogeneracji prądu i ciepła. Na terenie oczyszczalni w Rąbczynie mają być zamontowane urządzenia, które pozwolą na przetwarzanie biogazu i jego wykorzystanie do produkcji energii elektrycznej i cieplnej.
"To taka inwestycja pod klucz, mała kogeneracja na oczyszczalnię ścieków"- mówi Jan Grześkowiak, prezes Grupy Kapitałowej HOLDIKOM. "Chcielibyśmy, aby to przedsięwzięcie było realizowane w trybie: zaprojektuj i zbuduj, co znacznie przyspiesza okres wykonania. Całością prac od projektu po wykonanie i montaż urządzeń miałaby się zająć jedna firma.”
Teraz spółka Wodkan przygotowuje dokumentację i specyfikację przetargową. Firma, która zostanie wyłoniona w drodze przetargu w pierwszych miesiącach będzie musiała się zająć pracami projektowymi, raportem oddziaływania na środowisko. W IV kwartale 2008 roku powinny rozpocząć się prace budowlane. Inwestycja ma być gotowa na przełomie kwietnia i maja 2009 roku. WODKAN miałby dodatkowe przychody z produkcji energii elektrycznej z biogazu, a także ze sprzedaży zielonych certyfikatów, bo jest to energia odnawialna.
”Energia elektryczna byłaby wykorzystywana na potrzeby własne oczyszczalni, a spółka nie musiałaby kupować już energii, ewentualna nadwyżka byłaby sprzedawana. Szacujemy, że w kogeneracji byłoby możliwe wytworzenie w ciągu roku około 2 tysięcy MWh. Drugi plus z inwestycji to zielone certyfikaty, które spółka może sprzedawać.” – mówi Michał Berkowski, specjalista ds. energetycznych w spółce Wodkan SA.
W podobny sposób zagospodarowują biogaz oczyszczalnie m.in. we Wrocławiu, Gorzowie, Łodzi, Przemyśli, Żywcu i Nowym Sączu. W Południowej Wielkopolsce byłaby to pierwsza tego typu inwestycja.
„Do myślenia o takiej inwestycji zachęca nas również prawo energetyczne i rosnące wymagane dla spółek zajmujących się sprzedażą energii elektrycznej, udziały energii wytwarzanej ze źródeł odnawialnych: tzw. zielonej energii. W 2007 roku procent ilości energii ze źródeł odnawialnych wynosił 5,1%, w 2009 wzrośnie do 8,7%, a w 2010-2-14 do 10,4%. Zamierzamy czerpać korzyści finansowe ze sprzedaży na Towarowej Giełdzie Energii, uzyskanych ” zielonych” certyfikatów" – dodaje dyrektor ds. technicznych w spółce Wodkan SA Małgorzata Gregorek.
Jak działa taki układ? Biogaz kierowany jest do silników sprzężonych z generatorami energii elektrycznej. Gaz przed zasilaniem silników jest oczyszczany. Ciepło odbierane z układu chłodzenia silnika oraz spalin, przekazywane będzie do węzła cieplnego Oczyszczalni i rozdzielone do procesów technologicznych oraz CO.
Dokładny koszt budowy układu kogeneracji będzie znany po rozstrzygnięciu przetargu. Szacunkowo to wydatek rzędu 2,2 – 2,5 miliona złotych. Spółka Wodkan SA zamierza na ten cel ubiegać się o preferencyjny kredyt w Wojewódzkim Funduszu Ochrony Środowiska, lub pozyska środki w ramach Wojewódzkiego Regionalnego Programu Operacyjnego.
Biogaz - gaz palny, produkt fermentacji związków pochodzenia organicznego (np.z osadów ściekowych). W wyniku spalania biogazu powstaje mniej szkodliwych tlenków azotu niż w przypadku spalania paliw konwencjonalnych.
Biogaz składa się głównie z:
• metanu (CH4) - 55-70%,
• dwutlenkuwęgla (CO2) - 32-37% ,
• azotu(N2)- 20,2-0,4%
• siarkowodoru (H2S) - 60mg/m3 przed odsiarczaniem i poniżej 0,1mg/m3 po wykonaniu tego zabiegu.
Jego wartość opałowa waha się w granicach 17-27 MJ/m3.
autor: Sylwia Nowicka Biuro ds Komunikacji GK Holdikom SA